پرده خوانی هنر قصه گوی تصویری ایران

چکیده

پرده خوانی، نوعی از قصه گویی  با استفاده از پرده های نقاشی است که صحنه هایی از داستان های حماسی، اسطوره ای و به خصوص مذهبی بر روی آن ترسیم شده است. تلفیق کلام، تصویر و اجرا در پرده خوانی سبب شده که این هنر، موثر ترین و نمایشی ترین شکل قصه گویی در میان هنرهای سنتی ایران به حساب آید و در عین حال می توان آنرا تنها هنر قصه گوی تصویری در جهان اسلام محسوب کرد . طبق اسناد و گزارش های پراکنده، می توان گفت این هنر طی قرن ها، عام ترین و محبوب ترین هنر در میان مردم ایران بوده و علاوه بر سرگرمی سازی،  نقش بسیار مهم در انتقال اطلاعات و بر ساختن هویت ملی و مذهبی در ایران داشته است. متاسفانه پرده خوانی در مقام مقایسه با سایر  هنر های ایرانی به طور دقیق مورد بررسی و شناخت قرار نگرفته است. این پژوهش سعی کرده تا این نقص را بر طرف کرده و به چیستی و چگونگی سابقه و ریشه های هنر پرده خوانی و همچنین ویژگی های این هنر سنتی قصه گوی تصویری ایران بپردازد.برای این منظور پژوهشگر از روش تحقیق موردی استفاده کرده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که سابقه و ریشه های  هنر سنتی پرده خوانی ایران به دوران پیش از اسلام و حداقل دوره ساسانیان و بطور مشخص در دوران ظهور مانی، پیا مبر نقاش ایرانی بر می گردد و از ترکیب هنرهای دیگر از جمله سه هنر اصلی داستان، نقاشی و نقالی تشکیل شده است. ترکیب این سه هنر باعث شده تا این هنر سنتی به عنوان تنها هنر قصه گوی تصویری ایران همواره مورد استقبال مردم ایران قرار گیرد و منعکس کننده، جهان بینی، مفاهیم مذهبی ، افسانه ها و قصه ها عامیانه و هویت ملی آن ها باشد.

واژگان کلیدی: پرده خوانی، نقاشی دراماتیک، نقالی، داستان، هنر سنتی ایران

دانشگاه هنر اصفهان- شماره طرح پژوهشی:   167/96- پ م

پرده خوانی